از سهمیه بندی تا عرضه مستقیم تورم صفر چه طور اجرا می شود؟
به گزارش رصد کالا، شهرداری تهران با تثبیت قیمت 15 قلم کالای اساسی، سهمیه بندی و عرضه مستقیم، اجرای طرح تورم صفر را برای پشتیبانی از سبد معیشت خانوارها دنبال می کند.
به گزارش رصد کالا به نقل از مهر، شهرداری تهران با اجرای طرح «تورم صفر» بدنبال تثبیت قیمت کالاهای اساسی و دفاع از قدرت خرید خانوارهاست؛ طرحی شش ماهه که از مهرماه شروع شده و علاوه بر عرضه ۱۵ قلم کالای ضروری با قیمت ثابت، برنامه هایی برای خرید مستقیم از تولیدکنندگان، حذف واسطه ها و توسعه مراکز عرضه محصولات کشاورزی را نیز در بر می گیرد.
خرید مایحتاج روزانه برای خیلی از خانوارها تنها به تهیه لیستی از کالاهای ضروری محدود نمی شود؛ تغییر نرخها و نوسانات بازار سبب شده است خانواده ها برای تامین اقلامی مانند برنج، گوشت، روغن و حبوبات نیز ناچار به برنامه ریزی بیشتری باشند. در چنین شرایطی، دسترسی به کالاهای اساسی با قیمت مشخص و امکان پیش بینی هزینه خرید ماهانه، می تواند بخشی از دغدغه معیشتی خانواده ها را کم کند.
در همین راستا، شهرداری تهران با استفاده از ظرفیت فروشگاه های شهروند و میادین میوه و تره بار، طرحی با عنوان «تورم صفر» را از هفتم مهرماه ۱۴۰۵ شروع کرد؛ برنامه ای که هدف آن ثابت نگه داشتن قیمت گروهی از کالاهای اساسی برای مدت شش ماه و فراهم کردن امکان خرید این اقلام با نرخ مشخص است.
این طرح در اولین مرحله با ۱۲ قلم کالا شروع شد و در ادامه، مرغ، رب گوجه فرنگی و پنیر نیز به لیست آن اضافه شدند تا تعداد کالاهای مشمول به ۱۵ قلم برسد. دوره اجرای طرح تا هفتم فروردین ۱۴۰۶ پیش بینی شده و کالاها بوسیله میادین میوه و تره بار، فروشگاه های منتخب شهروند و سامانه شهرزاد عرضه می شوند.
البته عنوان تورم صفر به مفهوم توقف افزایش نرخها در کل بازار نیست بلکه هدف، تثبیت قیمت اقلام مشخصی در شبکه توزیع شهرداری تهران است. موضوعی که در کنار قیمت گذاری به نحوه تامین کالا، استمرار موجودی و دسترسی خانوارها به این اقلام نیز وابسته است.
چه کالاهایی در طرح تورم صفر عرضه می شود؟
طرح تورم صفر در اولین مرحله با ۱۲ قلم کالای اساسی شامل برنج، گوشت، ماکارونی، روغن، شکر، خرما، سویا و حبوبات شروع شد. حبوبات این سبد شامل عدس، لوبیاچیتی، لوبیاقرمز، نخود و لپه است. در ادامه و مطابق برنامه اعلام شده، مرغ، رب گوجه فرنگی و پنیر نیز به لیست اضافه شدند تا تعداد اقلام مشمول به ۱۵ مورد برسد.
قیمت این کالاها در دوره اجرای طرح، یعنی از هفتم مهرماه ۱۴۰۵ تا هفتم فروردین ۱۴۰۶ ثابت درنظر گرفته شده است. هدف از این اقدام آن است که خانوارها بتوانند بخشی از مایحتاج ضروری خودرا با قیمت مشخص و بدون نگرانی از افزایش نرخ این اقلام در شبکه عرضه شهرداری تهیه کنند.
کالاها در کجا عرضه می شوند؟
برای دسترسی شهروندان به کالاهای مشمول، دو مسیر خرید حضوری و غیرحضوری پیش بینی شده است. در مرحله شروع طرح، ۱۰۸ میدان میوه و تره بار و ۱۸ فروشگاه منتخب شهروند برای عرضه کالاها عرضه شدند.
از جمله فروشگاه های منتخب میتوان به شهروند بیهقی، بهاران، بهرود، بوستان، آزادگان، آل احمد، صادقیه، المپیک، حکیمیه، شهرری، خانی آبادنو، تهران نو، دارآباد، راه آهن، هفده شهریور، تهرانسر، سهروردی و نبرد جنوبی اشاره نمود.
در بخش میادین میوه و تره بار نیز مراکزی در مناطق مختلف شهر همچون آزادگان، آزادی، بعثت، بهمن، پروین، پیروزی، تهرانسر، جلال آل احمد، دریاچه، سردار جنگل، سهروردی، شکوفه، شهران، صادقیه، کارون، معلم، نواب و هروی در لیست مراکز عرضه قرار گرفتند.
همچنین شهردار تهران از برنامه افزایش تعداد میادین عرضه کننده کالا از ۱۰۸ میدان به بیشتر از ۲۰۰ میدان در آبان ماه آگاهی داده بود تا دسترسی شهروندان به این اقلام در مناطق مختلف آسان تر شود.
شهروندان چه طور در طرح ثبت نام و خرید می کنند؟
برای استفاده از سهمیه طرح تورم صفر، شهروندان تهرانی می توانند بوسیله سامانه و اپلیکیشن «شهرزاد» اقدام نمایند. در این فرایند، سرپرست خانوار با واردکردن شماره ملی احراز هویت می شود و اطلاعات تعداد اعضاء خانواده و سهمیه اختصاص یافته در سامانه نمایش داده می شود.
پس از ورود به بخش تورم صفر، خانوار می تواند کالاهای موردنیاز خودرا از لیست اقلام مشمول انتخاب نماید، میزان سهمیه و قیمت آنها را ببیند و سفارش خودرا ثبت کند. در روش غیرحضوری، امکان انتخاب شیوه دریافت کالا نیز وجود دارد و خریدار می تواند تحویل در منزل یا دریافت از میدان منتخب را انتخاب نماید.
در روش حضوری نیز شهروندان با مراجعه به مراکز تعیین شده و ارایه شماره ملی می توانند سهمیه خودرا بررسی و خرید کنند. به این ترتیب، استفاده از طرح به خرید اینترنتی محدود نیست و رجوع مستقیم به میادین و فروشگاه های منتخب نیز امکانپذیر است.
بر اساس توضیحات انتشار یافته درباره ی سازوکار طرح، امکان ورود به سامانه شهرزاد بوسیله کد دستوری *137*1800# نیز پیش بینی شده است.
سهمیه خرید هر خانوار چقدر است؟
مبنای تعیین سهمیه، تعداد اعضاء خانوار و الگوی مصرف آنهاست. برای مثال، بر مبنای توضیحات زاکانی، برای هر نفر در ماه دو کیلوگرم برنج، نیم کیلوگرم گوشت و ۴۰۰ گرم روغن درنظر گرفته شده است.
عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، نیز در تشریح این سازوکار اظهار داشت: سهمیه کالاها بر مبنای سبد مصرفی خانوار و محاسبات نهادهای آماری کشور تعیین شده و میزان مصرف و کالری موردنیاز هر فرد در این محاسبات مورد توجه قرار گرفته است.
وی توضیح داد که سهمیه خرید هر خانوار در بازه های دوماهه فعال می شود؛ بدین سبب خانواده ها می توانند سهمیه دو ماه خودرا یکجا خریداری کنند یا جهت استفاده از سهمیه ماه بعد منتظر بمانند.
به گفته محمدخانی، این سازوکار بر مبنای شماره ملی و اطلاعات خانوار طراحی شده و مختص شهروندان و ساکنان تهران است. همین طور سهمیه مشخصی برای هر خانواده درنظر گرفته شده تا امکان خرید بالاتر از میزان تعیین شده و استفاده از طرح برای فروش مجدد کالاها در بازار ثانویه کاهش پیدا کند.
چهار محور شهرداری برای دفاع از معیشت خانوارها
زاکانی در تشریح برنامه جامع مدیریت شهری برای دفاع از معیشت خانوارها تاکید کرد که طرح تورم صفر تنها یکی از بخش های این برنامه است و سه محور دیگر نیز برای کاهش هزینه خرید کالا درنظر گرفته شده است.
به گفته شهردار تهران، کاهش ۵۰ درصدی سود تجاری بالاتر از ۱۸ هزار قلم کالا در فروشگاه های شهروند، خرید قراردادی و سلف خری از تولیدکنندگان و ایجاد مراکز عرضه مستقیم محصولات کشاورزی، دیگر بخش های این برنامه را می سازند.
وی درباره ی کاهش سود تجاری توضیح داد: در این شیوه، بخشی از سود مربوط به کالاها کاسته می شود و مبلغ حاصل از این تخفیف بوسیله خرید اینترنتی به کیف پول شهروند بازمی گردد. این برنامه برعکس طرح تورم صفر، محدود به سهمیه خانوار نیست و شهروندان می توانند از آن بهره گیرند.
شهردار تهران همین طور خرید مستقیم از تولیدکنندگان و حذف واسطه ها را از راهکارهای کاهش قیمت تمام شده کالا دانست و اظهار داشت: تلاش می شود با استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان و انعقاد قراردادهای بلندمدت، کالاها با هزینه کمتری تامین و در اختیار مصرف کنندگان قرار گیرند.
راه اندازی مراکز عرضه مستقیم محصولات کشاورزی نیز چهارمین محور این برنامه است. بر مبنای توضیحات زاکانی، این مراکز در مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۵، ۱۷، ۲۰ و ۲۲ با هدف ارتباط مستقیم کشاورزان و تولیدکنندگان با مصرف کنندگان ایجاد می شوند.
تأمین کالا با خرید مستقیم و مشارکت در تولید
یکی از موضوعات مهم در اجرای طرح تورم صفر، تامین کالا با قیمت مناسب و پیشگیری از بالارفتن هزینه های خرید است. محمدخانی دراین خصوص به مشارکت شهرداری با برخی واحدهای تولیدی اشاره نمود و اظهار داشت: شهرداری به جای خرید تمام محصولات موجود در بازار، به سراغ تولیدکنندگان رفته و با پیش خرید، مشارکت در تولید و انعقاد قراردادهای بلندمدت، زمینه افزایش ظرفیت تولید را فراهم نموده است.
به گفته سخنگوی شهرداری تهران، در مواردی کارخانه هایی که بخشی از خطوط تولید خودرا به دلیلهای اقتصادی تعطیل کرده بودند، با تضمین خرید محصولات از طرف شهرداری امکان فعال سازی باردیگر خطوط تولید را پیدا کردند.
وی همین طور از واردات مستقیم برخی کالاها همچون برنج و گوشت با همکاری دولت و بانک مرکزی آگاهی داد و اظهار داشت: سعی شده است تامین این محصولات از مسیرهایی صورت گیرد که باعث ایجاد اختلال در بازار و کاهش عرضه سایر بخش ها نشود.
محمدخانی ضمن اشاره به انتقادهایی درباره ی احتمال خرید بالاتر از نیاز و فروش مجدد کالاها در بازار ثانویه نیز توضیح داد: برای پیشگیری از این مساله، سهمیه مشخصی بر مبنای تعداد اعضاء خانوار درنظر گرفته شده و خریدها با شماره ملی و اطلاعات خانوار کنترل می شود.
وی همین طور از ذخیره سازی کالا برای چند ماه آگاهی داد و تاکید کرد که استمرار تامین و عرضه اقلام مشمول در طول دوره اجرای طرح اهمیت زیادی دارد.
توسعه مراکز عرضه مستقیم محصولات کشاورزی
در کنار تثبیت قیمت کالاهای اساسی، شهرداری تهران برنامه عرضه مستقیم محصولات کشاورزی را نیز دنبال می کند؛ برنامه ای که هدف آن کاهش فاصله میان تولیدکننده و مصرف کننده و کوتاه کردن مسیر توزیع محصولات است.
محمدخانی ضمن اشاره به شروع فعالیت این مراکز در سه منطقه تهران اظهار داشت: پیشنهادهای گوناگونی از طرف کشاورزان و تولیدکنندگان برای عرضه مستقیم محصولات ارایه شده و شهرداری درحال ساماندهی این ظرفیت هاست.
وی از برنامه افزایش مناطق عرضه مستقیم به هفت منطقه آگاهی داد و اعلام نمود که در صورت فراهم شدن شرایط، امکان گسترش این مراکز نیز وجود دارد.
این برنامه در کنار فعالیت میادین میوه و تره بار و فروشگاه های شهروند، یکی از راهکارهای مدیریت شهری برای کاهش هزینه های خرید و فراهم کردن دسترسی شهروندان به محصولات با قیمت مناسب تر بشمار می رود.
تجربه تهران قابلیت انتقال به سایر شهرها را دارد؟
یکی دیگر از مباحثی که شهردار و سخنگوی شهرداری تهران به آن اشاره کرده اند، امکان استفاده سایر شهرها از تجربه اجرای طرح تورم صفر است.
زاکانی در زمان شروع طرح از تشکیل کمیته ای جهت بررسی امکان توسعه این الگو آگاهی داده بود. محمدخانی نیز ضمن اشاره به پیگیری برخی شهرداران برای آشنایی با سازوکار اجرای برنامه، اعلام نمود که شهرداری تهران برای انتقال تجربه، ارایه روشهای اجرائی و همکاری با سایر شهرها آمادگی دارد.
وی البته تاکید کرد که اجرای این الگو در شهر های دیگر به همکاری شهرداری ها و دولت و فراهم بودن زیرساخت های تامین و توزیع کالا نیاز دارد.
تثبیت نرخها تا فروردین؛ ملاک ارزیابی طرح چیست؟
طرح تورم صفر شهرداری تهران با هدف تثبیت قیمت ۱۵ قلم کالای اساسی و دفاع از قدرت خرید خانوارها شروع شده است؛ برنامه ای که علاوه بر تعیین قیمت ثابت، بر تامین مستقیم کالا، ذخیره سازی و توسعه شبکه توزیع نیز تکیه دارد.
با این حال، میزان اثرگذاری این برنامه تنها با بیان تعداد کالاها و مراکز عرضه قابل سنجش نیست. استمرار موجودی اقلام مشمول، رعایت قیمت های اعلام شده، دسترسی خانوارها به مراکز عرضه و میزان استقبال شهروندان همچون شاخص هایی است که می تواند عملکرد طرح را روشن کند.
همچنین انتشار آمار فروش کالاها و تعداد خانوارهای استفاده کننده از این ظرفیت، امکان بررسی دقیق تر میزان تأثیر آن بر هزینه های سبد مصرفی خانواده ها را فراهم می آورد.
در نهایت، طرح «تورم صفر» را میتوان تلاشی برای ایجاد ثبات و پیش بینی پذیری بیشتر در هزینه های روزمره خانوارها دانست؛ طرحی که در صورت تامین مستمر کالاها، حفظ قیمت های اعلام شده و دسترسی سهل شهروندان، می تواند بخشی از دغدغه معیشتی خانواده ها را کم کند و امید به مدیریت بهتر هزینه های زندگی را در بین آنها تقویت کند.
به طور خلاصه در روش غیرحضوری، امکان انتخاب شیوه دریافت کالا هم وجود دارد و خریدار می تواند تحویل در منزل یا دریافت از میدان منتخب را انتخاب نماید. محمدخانی دراین خصوص به مشارکت شهرداری با برخی واحدهای تولیدی اشاره نمود و گفت: شهرداری بجای خرید تمام محصولات موجود در بازار، به سراغ تولیدکنندگان رفته و با پیش خرید، مشارکت در تولید و انعقاد قراردادهای بلندمدت، زمینه افزایش ظرفیت تولید را فراهم آورده است. بگفته سخنگوی شهرداری تهران، در مواردی کارخانه هایی که قسمتی از خطوط تولید خودرا به دلیلهای اقتصادی تعطیل کرده بودند، با تضمین خرید محصولات از جانب شهرداری امکان فعال سازی بار دیگر خطوط تولید را پیدا کردند.
منبع: رصد کالا
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب